โครงการ เด็กเฮ้วสร้างภูมิคุ้มใจ รู้ทันบุหรี่ไฟฟ้าและพนันออนไลน์
หน่วยงานที่รับผิดชอบ สโมสรยกกำลังสุข ศูนย์สร้างสรรค์สื่อเพื่อเด็กเยาวชนและครอบครัว (องค์กรสาธารณประโยชน์ ทะเบียนเลขที่4314) ภายใต้สำนักสร้างสรรค์โอกาส สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สสส.
หลักการและเหตุผล
เด็กและเยาวชนในประเทศไทย ยังต้องเผชิญกับปัจจัยเสี่ยงหลายประการที่ส่งผลกระทบต่อการพัฒนาและคุณภาพชีวิต ข้อมูลการทบทวนความสำคัญของประเด็นการพัฒนาที่ยั่งยืนของภาคใต้ในปี2566 จากศูนย์วิจัยและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ระบุถึงความต้องการของพื้นที่สิ่งที่ภาคใต้ต้องการเพื่อแก้ปัญหาสำคัญ โดยเฉพาะประเด็นภายใต้มิติสังคม คือ ปัญหายาเสพติดและปัญหาความยากจน ซึ่งประเด็นปัญหายาเสพติด เป็นประเด็นอันดับ 1 ที่ส่งผลกระทบต่อปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ ซึ่งสอดคล้องกับ ข้อมูลของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ที่ได้สำรวจสถานการณ์ปัจจัยเสี่ยงที่ส่งผลกระทบต่อเด็กและเยาวชนทั่วประเทศ พบว่า พื้นที่ภาคใต้ ที่แสดงข้อมูลสถานการณ์ข้อมูลสุขภาพตามประเด็นในพื้นที่เขตสุขภาพในสามลำดับแรกที่มีความชุกของการเผชิญกับสถานการณ์ปัจจัยเสี่ยง 4 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ บุหรี่ไฟฟ้า สิ่งเสพติด การพนันออนไลน์ และสุขภาพจิต ซึ่งเป็นข้อมูลจากการสำรวจสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาความรุนแรงและความซับซ้อนของปัญหาในประเด็นพื้นที่โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคใต้ของ จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีความชุกของปัญหาปัจจัยเสี่ยงในกลุ่มเด็กและเยาวชนที่สำคัญ ได้แก่ บุหรี่ไฟฟ้า พนันออนไลน์ สุขภาพจิต จังหวัดนครศรีธรรมราช มีความชุกของปัญหาปัจจัยเสี่ยงในกลุ่มเด็กและเยาวชนที่สำคัญ คือ สิ่งเสพติด พนันออนไลน์ สุขภาพจิต จังหวัดกระบี่ มีระดับความรุนแรงและความซับซ้อนของปัญหาที่ต้องเผชิญโดยเฉพาะพฤติกรรมการสูบบุหรี่ ส่งผลให้เกิดความเสี่ยงของบุหรี่ไฟฟ้า ที่มีความชุกของปัญหามีโอกาสในการได้รับผลกระทบหรือความเสี่ยงค่อนข้างสูงเมื่อเปรียบเทียบกับข้อมูลและสถานการณ์ปัญหาในพื้นที่ ที่มีความเสี่ยงสูงและต้องเฝ้าระวังจากความชุกของการเผชิญกับสถานการณ์ปัจจัยเสี่ยงทั้ง 4 ประเด็นสำคัญ ให้เกิดการสร้างความตระหนักรู้และรับรู้ถึงโทษ พิษภัยของปัจจัยเสี่ยงดังกล่าว ไม่เพียงแต่ในกลุ่มเด็กและเยาวชน แต่ยังรวมถึงครอบครัว ครู ผู้นำชุมชน และกลุ่มที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ทุกภาคส่วนเข้าใจและร่วมมือกันป้องกันปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพ พร้อมเปิดโอกาสให้กลุ่มเด็กและเยาวชน และผู้ที่เกี่ยวข้องมาส่วนร่วมในการร่วมสร้างพื้นที่เรียนรู้ที่ปลอดภัยหรือพื้นที่สร้างสรรค์ที่เอื้อต่อสุขภาวะ
เป้าหมายของโครงการ
เป้าประสงค์
1. ผลลัพธ์ในการสร้างเสริมสุขภาพเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงของปัญหาความชุกของพื้นที่ ได้แก่ บุหรี่ไฟฟ้า สิ่งเสพติด การพนันออนไลน์ และสุขภาพจิตในกลุ่มเด็กและเยาวชน
2. สร้างความตระหนักรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับโทษภัยและพิษภัยของปัจจัยเสี่ยง ประเด็นบุหรี่ไฟฟ้า สิ่งเสพติด การพนันออนไลน์ และสุขภาพจิต
3. พัฒนาพื้นที่เรียนรู้ที่สนับสนุนพฤติกรรมสุขภาพเชิงบวกควบคู่กับการเสริมสร้างทักษะการจัดการสุขภาพในเด็กและเยาวชน
วัตถุประสงค์
1.เพื่อเปิดโอกาสให้กลุ่มเด็กและเยาวชนได้เข้าถึงการดำเนินงานกิจกรรมสร้างสรรค์เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ (บุหรี่ไฟฟ้า สิ่งเสพติด การพนันออนไลน์ และสุขภาพจิต)
2.เพื่อพัฒนาศักยภาพแกนนำในการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงในพื้นที่ตนเองได้
3.เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพเชิงบวกและการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมสร้างสรรค์ที่เป็นประโยชน์ต่อกลุ่มเด็กและเยาวชน
พื้นที่ดำเนินงาน จังหวัดกระบี่ สุราษฎร์ธานี และนครศรีธรรมราช
** หมายเหตุอาจมีการเปลี่ยนแปลง
ขั้นตอนและการดำเนินงาน
Step 1 : สมัครเข้าร่วมค่ายปั้นฝันไอเดีย เพื่อเรียนรู้การเขียนข้อเสนอโครงการ
Step 2 : เข้าร่วมค่ายปั้นฝันไอเดีย ในพื้นที่ของจังหวัดตนเอง
Step 3 : ส่งข้อเสนอโครงการฉบับสมบูรณ์
Step 4 : ได้รับการคัดเลือกในการรับการสนับสนุนโครงการ พร้อมเข้าเวทีปฐมนิเทศปั้นหัวกะทิ
Step 5 : จัดทำสัญญาโครงการพร้อมเปิดบัญชี
Step 6 : ดำเนินกิจกรรมในพื้นที่ตามข้อเสนอโครงการ
Step 7 : เข้าร่วมเสริมทักษะและสมรรถนะของทีม อย่างน้อย 4 ครั้ง (ออนไลน์และออนไซต์)
Step 8 : รายงานผลการดำเนินกิจกรรมทีมพี่เลี้ยงหน่วยจัดการ
Step 9 : สื่อสารโพสต์ข้อมูลกิจกรรมผ่านช่องทางออนไลน์ของตนเองอย่างต่อเนื่อง
Step 10 : เข้าร่วมถอดบบทเรียนและนำเสนอผลงานเด่นในรูปแบบนิทรรศการ SHOWcase
ข้อควรระมัดระวังขอเสนอโครงการที่ไม่เข้าเกณฑ์สนับสนุน
1) จัดกิจกรรมครั้งเดียวจบ ขาดความต่อเนื่อง
2) ไม่มีข้อมูลสถานการณ์ปัญหาทางสุขภาพในพื้นที่
3) ไม่สามารถวัดผลผลการเปลี่ยนแปลงทางสุขภาพของกลุ่มเป้าหมายได้
4) ไอเดียหรือกิจกรรมไม่ได้มาจากความต้องการของกลุ่มเด็กและเยาวชน
5) เน้นจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์มากกว่าการจัดกระบวนการเรียนรู้ของกลุ่มเป้าหมาย
