ลงพื่นที่ โตไปไม่สูบ รร.ปากพนัง

เวทีติดตาม เสริมพลัง และแลกเปลี่ยนเรียนรู้

โครงการ “โตไปไม่สูบ” โรงเรียนปากพนัง

พลังสื่อสร้างสรรค์ของเยาวชนผ่านกิจกรรมละครสั้นรณรงค์ไม่สูบบุหรี่ไฟฟ้า

สถานการณ์การแพร่ระบาดของบุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มเด็กและเยาวชนของประเทศไทยนับวันยิ่งทวีความรุนแรงและซับซ้อนมากขึ้น โดยเฉพาะในช่วงวัยเรียนซึ่งเป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อของการพัฒนาทางร่างกาย จิตใจ และสังคม บุหรี่ไฟฟ้าถูกทำให้ดูเป็นสินค้าที่ทันสมัย เข้าถึงง่าย มีกลิ่นและรสชาติที่ดึงดูดใจ อีกทั้งยังถูกสื่อสารในลักษณะที่ลดทอนภาพความอันตราย ส่งผลให้เด็กและเยาวชนจำนวนไม่น้อยขาดความตระหนักรู้และตกอยู่ในความเสี่ยงต่อการทดลองใช้และเสพติดในระยะยาว

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ในฐานะหน่วยงานหลักด้านการสร้างเสริมสุขภาพของประเทศ จึงได้สนับสนุนโครงการ “โตไปไม่สูบ” เพื่อมุ่งสร้างภูมิคุ้มกันทางความคิดและพฤติกรรมให้แก่เด็กและเยาวชน ผ่านกระบวนการเรียนรู้ที่หลากหลาย สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ และเปิดโอกาสให้เยาวชนมีบทบาทเป็นผู้ขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงด้วยตนเอง

โรงเรียนปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นหนึ่งในสถานศึกษาที่เข้าร่วมดำเนินโครงการ “โตไปไม่สูบ” โดยได้พัฒนารูปแบบกิจกรรมที่โดดเด่น คือ การใช้ “ละครสั้น” เป็นสื่อสร้างสรรค์ในการรณรงค์ไม่สูบบุหรี่ไฟฟ้า ควบคู่ไปกับการจัดเวทีติดตาม เสริมพลัง และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อสะท้อนผลการดำเนินงาน เสริมสร้างศักยภาพเยาวชน และถอดบทเรียนร่วมกันอย่างเป็นระบบ

Who : ใครคือผู้ดำเนินการและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง

การจัดเวทีติดตาม เสริมพลัง และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ภายใต้โครงการ “โตไปไม่สูบ” โรงเรียนปากพนัง ดำเนินงานโดยความร่วมมือของหลายภาคส่วน ได้แก่

1. คณะผู้บริหารโรงเรียนปากพนัง ซึ่งทำหน้าที่กำหนดนโยบายและทิศทางการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพในสถานศึกษา
2. คณะครูและบุคลากรทางการศึกษา ที่มีบทบาทในการเป็นพี่เลี้ยง ให้คำปรึกษา และสนับสนุนกระบวนการเรียนรู้ของนักเรียน
3. นักเรียนแกนนำโครงการ “โตไปไม่สูบ” ซึ่งเป็นกลุ่มเยาวชนหลักในการออกแบบ พัฒนา และผลิตสื่อกิจกรรมละครสั้น
4. นักเรียนทั่วไปในโรงเรียนปากพนัง ซึ่งเป็นทั้งผู้รับสารและผู้มีส่วนร่วมในกระบวนการเรียนรู้

การทำงานร่วมกันของทุกภาคส่วนดังกล่าว เป็นกลไกสำคัญที่ทำให้การดำเนินโครงการเกิดความต่อเนื่อง เชื่อมโยง และตอบโจทย์บริบทของโรงเรียนและชุมชนได้อย่างแท้จริง

หัวใจสำคัญของการดำเนินงานโครงการ “โตไปไม่สูบ” โรงเรียนปากพนัง คือ การพัฒนากิจกรรมสื่อสร้างสรรค์ในรูปแบบ “ละครสั้นรณรงค์ไม่สูบบุหรี่ไฟฟ้า” ซึ่งเป็นเครื่องมือสื่อสารที่เปิดโอกาสให้เยาวชนได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง (Learning by Doing)

ละครสั้นที่นักเรียนร่วมกันสร้างขึ้น สะท้อนเรื่องราวจากชีวิตจริงของวัยรุ่น ไม่ว่าจะเป็นแรงกดดันจากกลุ่มเพื่อน ความอยากรู้อยากลอง การชักจูงผ่านสื่อออนไลน์ ตลอดจนผลกระทบด้านสุขภาพ ครอบครัว และอนาคต การถ่ายทอดเรื่องราวเหล่านี้ผ่านการแสดง ทำให้สารรณรงค์มีความใกล้ตัว เข้าใจง่าย และเข้าถึงอารมณ์ของผู้ชม

นอกจากกิจกรรมสื่อแล้ว โรงเรียนปากพนังยังได้จัด “เวทีติดตาม เสริมพลัง และแลกเปลี่ยนเรียนรู้” เพื่อเป็นพื้นที่สะท้อนผลการดำเนินงาน แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และถอดบทเรียนจากการทำงานร่วมกันของเยาวชน ครู และเครือข่าย

เวทีติดตาม เสริมพลัง และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ภายใต้โครงการ “โตไปไม่สูบ” โรงเรียนปากพนัง จัดขึ้นเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2568 ภายหลังจากที่โรงเรียนได้ดำเนินกิจกรรมพัฒนาสื่อและการแสดงละครสั้นมาอย่างต่อเนื่องในช่วงก่อนหน้า

การกำหนดช่วงเวลาดังกล่าวเอื้อให้เกิดการสรุปบทเรียนจากการดำเนินงานจริง และเปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องได้ร่วมกันประเมินผลและวางแผนการต่อยอดในอนาคต

โรงเรียนปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นพื้นที่ปฏิบัติการหลักของโครงการ โดยเป็นสถานศึกษาที่มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาเด็กและเยาวชนในพื้นที่ชุมชนปากพนัง การดำเนินโครงการในโรงเรียนช่วยให้การรณรงค์ไม่สูบบุหรี่ไฟฟ้าเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายโดยตรง และเชื่อมโยงกับวิถีชีวิตของนักเรียนได้อย่างเป็นรูปธรรม

โรงเรียนยังทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ด้านสุขภาวะ ที่สามารถขยายผลไปสู่ครอบครัวและชุมชนโดยรอบ ผ่านการสื่อสารและกิจกรรมที่เยาวชนเป็นผู้ถ่ายทอด

การเลือกใช้ละครสั้นเป็นเครื่องมือสื่อสาร เกิดจากความตระหนักว่า การสื่อสารเชิงสุขภาพที่มีประสิทธิภาพจำเป็นต้องมากกว่าการให้ข้อมูลเชิงวิชาการ ละครสั้นช่วยสร้างพื้นที่ให้เยาวชนได้เล่าเรื่องด้วยภาษาของตนเอง ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิด และประสบการณ์ที่แท้จริง

ในขณะเดียวกัน เวทีติดตามและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ช่วยเสริมสร้างกระบวนการมีส่วนร่วม ทำให้เยาวชนไม่เพียงเป็นผู้รับสาร แต่เป็นผู้วิเคราะห์ปัญหา ผู้สร้างสื่อ และผู้ขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงในโรงเรียนของตนเอง

กระบวนการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ

1. การพัฒนาแกนนำเยาวชน

โครงการเริ่มต้นจากการคัดเลือกและพัฒนาเยาวชนแกนนำ ให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพิษภัยของบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า รวมถึงทักษะการสื่อสารและการทำงานเป็นทีม

2. การออกแบบและผลิตละครสั้น

เยาวชนร่วมกันวิเคราะห์ปัญหา ระดมความคิด เขียนบท ฝึกซ้อม และแสดงละครสั้น โดยมีครูทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงให้คำแนะนำ

3. การจัดเวทีติดตามและแลกเปลี่ยนเรียนรู้

เปิดพื้นที่ให้ทุกฝ่ายสะท้อนผลการทำงาน แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และถอดบทเรียนร่วมกัน

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น (Outcomes)

1. เยาวชนมีความรู้และความตระหนักรู้เกี่ยวกับพิษภัยของบุหรี่ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน
2. เกิดทักษะการสื่อสาร การคิดวิเคราะห์ และการทำงานเป็นทีมในกลุ่มนักเรียน
3. โรงเรียนมีรูปแบบกิจกรรมป้องกันบุหรี่ไฟฟ้าที่สอดคล้องกับบริบทของตนเอง
4. เกิดบรรยากาศการเรียนรู้และวัฒนธรรมโรงเรียนปลอดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า

บทเรียนสำคัญจากการดำเนินโครงการ คือ การให้เยาวชนเป็นเจ้าของกระบวนการเรียนรู้และการสื่อสาร ช่วยสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ลึกและยั่งยืน การสนับสนุนจากผู้ใหญ่และเครือข่ายเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เยาวชนสามารถพัฒนาศักยภาพได้อย่างเต็มที่

เวทีติดตาม เสริมพลัง และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โครงการ “โตไปไม่สูบ” โรงเรียนปากพนัง เป็นตัวอย่างของการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพที่บูรณาการพลังของเยาวชน สื่อสร้างสรรค์ และกระบวนการมีส่วนร่วมอย่างเป็นระบบ อันนำไปสู่การสร้างภูมิคุ้มกันทางสุขภาวะให้แก่เด็กและเยาวชน และการก้าวสู่สังคมปลอดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าอย่างยั่งยืน